گاوهای کولردار المراعی؛ وقتی خودکفایی از سود کوتاه‌مدت مهم‌تر می‌شود

تنها جایی در جهان که می‌بینید ۳۰۰ هزار رأس گاو را با هواپیما می‌آورند، زیر کولر نگه می‌دارند و برایشان سمفونی پخش می‌کنند تا از آن‌ها شیر بگیرند، عربستان است. المراعی یکی از بزرگ‌ترین برندهای تولید لبنیات در خاورمیانه و نخستین برند ملی عربستان است. داستان این شرکت از دهه ۱۹۷۰ میلادی شروع می‌شود؛ زمانی که قیمت نفت در جهان بسیار بالا رفته بود و عربستان حاضر نبود عرضه نفت را افزایش دهد تا قیمت‌ها پایین بیاید. در نتیجه، این کشور وارد یک جنگ تجاری با اروپا و آمریکا شد. تا آن زمان، تقریباً ۹۰ درصد لبنیات عربستان وارداتی بود و کشورهای غربی تهدید می‌کردند که صادرات لبنیات به این کشور را متوقف کنند. در همین شرایط، فردی به نام پرنس سلطان بن محمد بن سعود الکبیر تصمیم گرفت با سرمایه شخصی، چند صد هزار رأس گاو را از اروپا وارد کند. اما نکته اینجا بود که گاوهای واردشده از نژاد هلشتاین بودند؛ نژادی که میزان شیردهی بالایی دارد، اما برای زندگی در شرایط مناسب به دمایی در حدود ۵ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد نیاز دارد. به همین دلیل، از دولت بودجه گرفتند و هفت مرکز بزرگ نگهداری دام ساختند که در آن‌ها کولرها به‌صورت شبانه‌روزی کار می‌کردند تا دمای محیط روی ۲۰ درجه سانتی‌گراد باقی بماند. المراعی امروز شرکتی بسیار موفق است که ارزش آن بیش از ۱۵ میلیارد دلار برآورد شده و به کشورهای مختلف خاورمیانه نیز صادرات دارد. اما نکته مهم داستان این است که بخش قابل‌توجهی از هزینه‌های شرکت صرف انرژی موردنیاز برای خنک نگه داشتن محیط نگهداری گاوها و محصولات می‌شود و دولت عربستان نیز به این شرکت یارانه می‌دهد. نکته اصلی این است که خودکفایی شاید از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر نباشد؛ اما در جهان پرتنش امروز، که توازن قدرت در حال تغییر است، موضوع فقط اقتصاد نیست، بلکه امنیت ملی و بقا نیز اهمیت دارد. به همین دلیل، کشورها حاضرند هزینه بیشتری بپردازند، یارانه اختصاص دهند و از تولید محصولات اساسی در داخل مرزهای خود حمایت کنند تا در مذاکرات، جنگ‌های تجاری یا درگیری‌های فیزیکی، رقبا نتوانند از وابستگی آن‌ها به این محصولات به‌عنوان اهرم فشار استفاده کنند.